Eskiden otomobiller az yaksın, çok yol gitsin diye yaptıklarımızı bir düşünün, hatırlayın... Biz de size üreticilerin daha az tüketen araçlar yapmak için nelerle uğraştıklarını anlatalım.

Levent KÖPRÜLÜ
Ben hiç unutmuyorum. Benzinin karneyle dağıtıldığı zamanlardı. Her ay otomobil başına yanlış hatırlamıyorsam 80 litre kadar bir izin veriliyordu. Dedem, sevgili Anadol'un deposunu iki kez doldurabiliyordu yani... Bu yüzden dedem, kendisine özel tüketimi azaltma yöntemleri geliştirmişti. Yokuş aşağı giderken muhakkak vitesi boşa alır ya da kontağı kapatır, bazen de bir değil iki üst vitese geçiverirdi. Anadol'un kontağı genelde ışıklarda ve dur-kalk trafikte kapatılır, asla boş yere çalıştırılmazdı. Karbüratörlü eski modellerden kalan yokuş aşağı vitesin boşa alınması taktiği bugün bile bazı sürücülerin uyguladığı bir yöntem. Çoğu, yeni nesil araçların tümünde ayak gaz pedalından çekildiğinde yakıt akışının kesildiğini bilmiyor. Üstelik araç, böylece boştayken daha fazla yakıt harcıyor ve bu da hesaba katılmıyor.



ortada küresel ısınma denilen tartışmalar yokken, daha çok petrol bağımlılığını azaltma amacıyla başlanan "ekonomik ve az tüketen araçlar" konusundaki çalışmalar, bugün artık ilerlemiş bir şekilde devam ediyor. Zira artık araçların tüketim değerlerinin yanı sıra, egzostlarından çıkan karbondioksit miktarının bile sorun olduğu bir dönem yaşanıyor. Dolayısıyla üreticiler, yakıt tüketimini "gıdım gıdım" da olsa düşürebilmek adına eteklerinde, belleklerinde ve dağarcıklarında ne varsa ortaya çıkartıyor. İşte size son dönemlerde moda olan ya da ileride moda olması muhtemel, yakıt tüketimi ve aracın yarattığı çevre kirliliğini düşürecek teknolojilerden seçmeler... * Hafif malzemeler : Aracın taşıdığı yükün yani ağırlığının hafifletilmesi, daha az yakıt harcayarak istenilen performansın alınması için gerekenlerden biri. Zaten bunun için aracın fazla yüklenmemesi önerilir hep. Üreticiler, otomobilleri hafifletmek ve en azından yüzde 2-3'lük tasarruf için araçların gövde ve motor parçalarında daha hafif malzemeler kullanmaya başladılar. Ferrari bile bunu deniyor artık. Fiber çamurluklar ya da alüminyum motor blokları bunların örneklerinden. * Teknolojik sürüş yardımcıları : Çoğumuz tarafından "konfor" unsuru olarak sayılan "Hız Sabitleme Sistemi" (Cruise Control), aynı zamanda sürücülerin "uzun yolda" yakıt tüketimini azaltmasına yardımcı oluyor. Bununla birlikte "Vites Uyarı Lambası", artık bazı araçlarda standart olarak bulunmaya başladı. Örneğin Toyota Auris ve Corolla modellerinde rastlayabileceğimiz bu ışıklar, ekonomik vites değiştirme zamanlarını vererek tüketimin yaklaşık azaltılmasına destek oluyor. Zira sürücüler çoğu kez faydalı değişim zamanlarını ayarlayamayabiliyor. Ayrıca anlık tüketimi gösteren yol bilgisayarını da unutmamalı. Nitekim sürücülerin daha az gaz pedalına basmasına vesile oluyor! * Elektrikli donanımlar : Bunlar aslında öyle çok ki, hangisini saymalı bilemiyorum. Örneğin Audi'nin pek çok modelinde kullanılmaya başlanan şık görüntü veren ve uzun ömürlü olan LED teknolojili ön farlar, diğer ampullere göre çok daha az enerjiye ihtiyaç duyuyor.



Bosch tarafından geliştirilen ve "İklim Kontrol Sensörü" (CCS) denilen sistem de, klimanın gereksiz yere çalışarak, aracın fazla yakıt tüketmesinin önüne geçmeyi amaçlıyor. Bu şekilde yüzde 10'a varan tasarruf hedefleniyor. * Elektronik sistemler : Bir başka kalabalık unsur da, elektronik sistemler. Motorlarda kullanılan yeni nesil ateşleme, enjektör sistemleri (benzinlilerde FSI ya da GDI, dizeldeyse common-rail), yokuş aşağı ayak gazdan çekildiğinde ya da fren yapıldığında devreye girerek aküyü besleyen alternatörler, dur-kalk trafikte aracın boşuna çalışarak yakıt tüketmesini önleyen ve debriyaja basıldığında aracı kendiliğinden çalıştıran "Start-Stop" (Başla-Dur) sistemi, bunlardan sadece birkaçı. * Tasarım : Rüzgarı yarıp geçen, bunu yaparken de dirençle karşılaşmayan tasarımlar, daha az tüketmenin gereklerinden biri. Nitekim ön ve arka camların bu denli eğik olması, araçların burun tasarımının sivrileştirilmesi ya da tamponların şekilden şekile sokulmasının altında yol tutuşun yanı sıra bu kaygının da yattığını söyleyelim. * Motor teknolojileri : Hibrit diye anılan sistem, buna en iyi örnek. Bir yandan benzinli veya dizel, diğer yandan da bir elektrik motoru kullanan bu sistem, pahalı olmasına karşın yüzde 25'le varan tasarrufu beraberinde getiriyor. Nitetim motor çalışırken aküleri dolduruyor, dolan aküler gücün fazla gerekmediği yerlerde benzin/dizel motorun durmasını sağlıyor. * Lastikler : Yuvarlanma direncinin azaltıldığı lastikler, günümüzde Peugeot gibi firmalarca bazı modellerde kullanılmaya başlandı. Amaç, yüzde 1 ya da 2'lik daha az yakıt harcanması.