Otomotiv ihracatın lokomotivi

Açıklanan ihracat raporlarına göre Türkiye'nin 2007 yılının ilk 6 aylık ihracatı geçen yıla göre yüzde 24 oranında artış gösterdi. Otomotiv sanayi, yine en fazla ihracatı yapılan sektör oldu.

Daha birkaç yıl öncesine kadar ihracat denildiği zaman ilk akla gelen hazır giyim sektörü oluyordu. Otomotivin ise pek adından bahsedilmiyordu. Ancak şimdilerde otomotiv sektörü ihracatın lokomotivi olmuş durumda. Türk Otomotiv Sektörü, Türkiye üretimi içinde sanayinin en lide kollarından biri ve otomotiv sektörünün rolü her geçen yıl genel ekonomi içinde artan bir grafik çiziyor. Yüksek katma değer sağlama potansiyelinin yanı sıra sanayileşmenin ve teknolojik gelişmenin temelini oluşturan otomotiv sektörü, yıllar içerisinde gösterdiği büyüme hızı ve sağladığı ihracat olanaklarıyla Türkiye ekonomosi içinde en önemli sektörden biri oldu. Şu anda tekstilin de önüne geçerek birinci büyük sektör olan otomotiv sanayi, emin adımlarla ilerliyor. Sektör, özellikle demirçelik, petrokimya, tekstil, cam, elektronik ve  makine gibi ekonominin birçok temel sektörüne entegre olduğu için, bu sektörler sağladığı girdi, satış hasılatı, yarattığı katma değer, gerçekleştirilen ihracat değeri, vergi ve ücretle ekonominin içinde çok kilit bir role sahip. Ayrıca sektör, hammadde ve yan sanayi ile otomotiv ürünlerinin tüketiciye ulaşmasını sağlayan ve bunu destekleyen pazarlama, bayi, servis, akaryakıt, finans ve sigorta sektörlerinde geniş iş hacmi ve istihdam yaratıyor. <!-- more -->

2007' nin ilk 6 ayında otomotiv ana ve yan sanayinin toplam ihracatı 9.2 milyar dolara ulaştı. Uludağ Taşıt Araçları ve Yan Sanayii İhracatçıları Birliği (UİB) ve Otomotiv Sanayi Derneği (OSD)'nin Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine dayanarak yaptığı değerlendirmeye göre, 2007 Ocak-Haziran aylarını kapsayan 6 aylık ana ve yan sanayi toplam ihracatı %33 oranında artarak 9 milyar 557 milyon 443 bin dolar olarak gerçekleşti. Sadece otomobil ihracatıysa geçen yılın aynı dönemine göre ilk 6 ayda yüzde 22 oranında artarak 2 milyar 747 milyon 933 bin dolardan 3 milyar 360 milyon 494 bin dolara yükseldi. Yılın 6 aylık döneminde ana sanayinin ihracatı %30 oranında,yan sanayinin ihracatıysa %40 oranında artış gösterdi. TİM verilerine göre sektörel bazlı ihracat sıralamasında  taşıt araçları  ve yan sanayi, 10 milyar  45 milyon  717 bin dolarlık ihracat ile ilk sırada yer aldı.

Yıllar itibariyle düşündüğümüzde otomotiv ihracatının hızlı bir yükseliş grafiği çizdiğini görüyoruz. 1991 yılında otomotiv sektörünün ihracatı sadece 163 milyon dolar seviyesindeydi. Bu rakam 1995 yılına gelindiğinde bir milyar dolar sınırının ancak geçmişti. Türkiye'de otomotiv sektörü 2000 yılında altın çağını yaşarken bile ihracat 2.6 milyar dolar dolaylarındaydı. 2004 yılına geldiğimizde otomotiv ihracatı 10 milyar doları geçti. Bu yılın ilk 6 ayındaki ihracat bile 2004 yılını yakalamış durumda. Her yıl ortalama %20 büyüyen sektör, bu yıl da daha iyi performans gösteriyor.

Bu başarıda otomotiv sektörünün ileriyi görerek daha 10 yıl öncesinden attıkları adımların etkisi büyük. Türkiye ekonomisinin çok dalgalı bir seyir izlemesi sektörün büyük sıkıntılar yaşamasına neden oluyordu. Bir yıl taleplere cevap veremeyen firmalar bir sonraki yıl ellerindeki otomobilleri satacak insan arıyordu. Dalgalı seyir, Türkiye'de üretim yapan firmaların farklı arayışlara yönelmesine neden olarak ihracata ağırlık vermesine neden oldu. Türkiye'de işçilik kalitesinin Avrupa ülkeleri tarafından beğenilmesi, her geçen yıl yeni modellerin üretilmesinin önünü açtı. Bu arada işçilik maliyetlerinin de Avrupa ülkelerine göre daha düşük olması firmalar açısından ayrı bir avantaj. Yurt dışına satışlar arttıkça yeni yatırımlar yapıldı. Zincirleme olarak otomotiv sektöründe bir büyüme gerçekleşti.

Bu gün Toyota başta olmak üzere Ford, Renault, Fiat, Hyundai ve Honda'nın yanı sıra ticari araç tüketicileri Mercedes Benz, Man, Temsa gibi firmalar ihracatın her geçen ay rekor kırmasında büyük rol oynuyorlar. Türkiye ekonomisi kadar dalgalı olsursa olsun, sektör ihracatla bu dalgalanmadan en az zararla kurtuluyor.

Türkiye otomotiv ihracatı (1 Ocak-30 Haziran dönemi)

Türkiye otomotiv ihracatı (1 Ocak-30 Haziran dönemi)
Ürün grubu	2006 (milyon dolar)	2007 (milyon dolar)	Değişim (%)	Pay (%)
Otobüs-midibüs-minibüs	413	604	46	6,33
Binek otomobiller	2.747	3.360	22	35,16
Eşya taşımaya mahsus motorlu  taşıtlar	1.473	1.964	33	20,56
Özel amaçlı motorlu taşıtlar	21	62	189	0,66
Çekiçler	44	122	177	1,28
Gemiler ve suda yüzen taşıtlar	434	417	-3	4,37
Hava ve uzay taştıları	0,46	35	7.694	0,38
İki tekerleki taşıtlar	21	22	4	0,23
Otomotiv yan sanayi	2.116	2.966	40	31,04
Demiryolu taşıtları	8	0.32	-96	0,00
Toplam	7.280	9.557	31	100,00
Veriler: Uludağ Taşıt ve Yan Sanayi İhracatçıları Birliği

Yıllara göre Türkiye'de ihracat (milyar dolar)

Yıllara göre Türkiye'de ihracat (milyar dolar)
Yıl	Otomotiv	Hazır giyim	Toplam
1996	1.5	6.3	23.2
1997	1.6	7.1	26.3
1998	1.8	7.6	27
1999	2.5	7.1	27.6
2000	2.6	7.2	27.8
2001	3.7	7.3	31.3
2002	4.8	9	36.1
2003	7.2	11.2	47.3
2004	10.7	12.7	63.2
2005	12.8	13.4	73.1
2006	14.9	14	85.7